VnExpress Podcasts: Giải mã
VnExpress Podcast: Giải mã
100 episodes
latest
weekly cadence
Vietnamese language
https://vnexpress.net/rss/podcast/giai-ma.rss
Episodes
Reading the feed…
VnExpress Podcast: Giải mã
Reading the feed…
Biết cách ra biển tìm thức ăn khi hạn hán và linh hoạt vứt bỏ vũ khí săn voi lớn để chế tác lao nhỏ săn mồi, người tiền sử châu Phi thoát cảnh diệt vong, trở thành tổ tiên duy nhất của con người hiện đại.
Hơn 200 khối sa thạch rải rác giữa thung lũng Mường Hoa như một thư viện cổ còn nguyên vẹn, nhưng toàn bộ "ngôn ngữ" khắc trên đó đã thất truyền, thách thức giới khảo cổ suốt một thế kỷ qua.
Sinh ra từ nỗi sợ tiền sử, con rồng biến đổi thành thần linh ban mưa ở phương Đông và quỷ dữ ở phương Tây, phản chiếu chính góc nhìn thế giới của con người.
Cùng chia sẻ một tổ tiên chung, nhưng trong khi tổ tiên chúng ta mở rộng mạng lưới để sống sót, người Neanderthal lại tự cô lập và dần bị "hòa tan" dòng gen khiến họ không thể trở thành chủ nhân của thế giới hiện đại.
Dù mang góc nghiêng nguy hiểm và gồng mình qua 4 trận siêu động đất, tháp Pisa vẫn đứng vững nhờ lớp đất bùn nhão dưới chân - thứ từng làm nghiêng công trình nhưng lại vô tình trở thành bộ "giảm xóc" khổng lồ.
Làn da trắng bệch vì thiếu máu, gò má đỏ rực vì sốt cao và thân hình gầy rộc vì suy kiệt – những triệu chứng tàn khốc của bệnh lao được giới thượng lưu Châu Âu thế kỷ 18 - 19 tôn vinh thành vẻ đẹp thanh cao bởi sự ngộ nhận y học lúc bấy giờ.
Năm 2011, giữa lúc Bitcoin bắt đầu thu hút sự chú ý của thế giới, người sáng lập với bút danh Satoshi Nakamoto bất ngờ biến mất và tạo ra cuộc truy lùng danh tính suốt 15 năm.
Từng hứa chỉ có một vợ, nhưng cuộc hôn nhân giữa vua Bảo Đại và Nam Phương Hoàng hậu cuối cùng vẫn đổ vỡ bởi những mâu thuẫn âm ỉ trong hoàng cung, biến động thời cuộc và bản tính đa tình của vị vua cuối cùng.
Qua phân tích bề mặt, giới nghiên cứu phát hiện người Khmer cổ mài đá bằng cát và nước, giúp 10 triệu tấn sa thạch Angkor Wat tự gắn kết bằng trọng lượng, có thể trường tồn ngàn năm.
Trong hàng triệu năm tiến hóa, kích thước lớn từng là lợi thế giúp nhiều loài thống trị hệ sinh thái, nhưng cũng khiến chúng dễ tổn thương trước biến đổi môi trường, các cuộc tuyệt chủng và sự xuất hiện của con người.
Khi đối mặt nỗi sợ, hạch hạnh nhân sẽ tiết loại hormone có thể "ngắt cầu dao" tư duy logic và vô hiệu hóa tri thức, khiến tội phạm lừa đảo dễ dàng cướp quyền kiểm soát tâm trí của nạn nhân.
Theo các nghiên cứu khoa học, thay đổi nhỏ từ trục quay Trái Đất đã triệt tiêu gió mùa ẩm, bóp nghẹt nguồn nước và biến thảo nguyên Sahara xanh mướt thành sa mạc cát khổng lồ rộng 9,5 triệu km².
Khoa học chứng minh con người không thuần thiện cũng chẳng thuần ác, mà là một sinh vật lưỡng cực.
Các nghiên cứu chỉ ra con người ghi nhớ nỗi buồn dai dẳng hơn chuyện vui do cơ chế sinh tồn tiến hóa buộc não phải ưu tiên mối nguy hiểm, kết hợp cùng các hormone stress âm thầm "đóng dấu ưu tiên" lên cấu trúc não bộ.
Từ giả thuyết bọt khí methane làm mất lực nổi của tàu đến những "bức tường" sóng độc, được cho là nguyên nhân khiến tàu thuyền và máy bay gặp nạn tại vùng biển Bermuda.
Cơn hưng phấn hóng drama bắt nguồn từ việc não bộ giải phóng dopamine, biến các bê bối thành 'thức ăn nhanh' tinh thần. Đây là cơ chế mượn vấp ngã của người khác làm 'chiếc van xả áp' cho tâm trí quá tải.
Từ không kích đến xây dựng hàng rào McNamara và thực hiện Việt Nam hóa chiến tranh, Mỹ xoay xở mọi kịch bản quân sự đối phó với sức mạnh bền bỉ của đường Trường Sơn nhưng vẫn thất bại.
Dù đổ xuống hàng triệu tấn bom và sử dụng những công nghệ tối tân nhất thời bấy giờ, Mỹ vẫn bất lực trước sức mạnh của lòng dân, sự sáng tạo và chiến thuật biến hóa tài tình của quân dân Việt Nam dọc dải Trường Sơn.
Cùng với rào cản đạo đức, tỷ lệ thất bại lên đến 98% và những đột biến di truyền tích tụ qua nhiều thế hệ là cái giá quá đắt mà các nhà khoa học cảnh báo cho những giấc mơ nhân bản để bất tử.
Trái với nhận định Mặt Trăng luôn cằn cỗi và im lìm về từ tính, các nghiên cứu mới nhất cho thấy những lớp đá giàu titan nằm sâu trong lòng đất có thể là chìa khóa tạo ra các đợt bùng phát từ trường cực mạnh trên Mặt Trăng.
Ngay cả khi bạn nằm bất động, não bộ vẫn tiêu thụ lượng năng lượng khổng lồ để duy trì những "tab chạy ngầm" từ lo âu đến những quyết định vụn vặt, biến ngày nghỉ của bạn thành một cuộc marathon tâm trí âm ỉ.
Không cần chất kết dính, những phiến đá 26 tấn vẫn đứng vững suốt 600 năm nhờ kỹ thuật đắp vòm bằng đất và xếp đá hình múi bưởi độc đáo, biến nơi đây thành pháo đài đá vô tiền khoáng hậu.
Nghiên cứu cho thấy hơn 50% người Mỹ tin vào ít nhất một giả thuyết vô căn cứ. Phải chăng đây không phải là vấn đề về kiến thức, mà là một "lỗi phần cứng" của bộ não con người trong nỗ lực tìm kiếm sự an toàn?
Thế kỷ XII, các nhà thám hiểm phương Tây tin rằng trong các dãy núi Syria, tồn tại một nhóm sát thủ được cho sử dụng thuốc phiện để sở hữu kỹ năng ám sát tinh nhuệ, khiến cả Trung Đông khiếp sợ.
Từng cai trị gần một nửa dân số toàn cầu trên lãnh thổ trải dài ba châu lục, đế quốc Ba Tư dưới thời Cyrus Đại đế đã thiết lập một mô hình quản trị đa sắc tộc mẫu mực chưa từng có trong lịch sử.
