Elke maand praten we je in 15 minuten bij over de technologische ontwikkelingen in onderwijs en onderzoek. Dus luister elke maand naar SURF Short: met in deze aflevering, wat je MOET weten over… SURF Short is een productie van SURF, dé samenwerkingsorganisatie op het gebied van digitalisering in het onderwijs en onderzoek in Nederland.
Reading the feed…
Er gaat inmiddels geen dag meer voorbij of AI is ergens onderdeel van wat je doet of leest. En zoals vaak met technologische ontwikkeling snelt het wet- en regelgeving vooruit. Hoe zit het bijvoorbeeld met de data die je invoert in een taalmodel? Blijft die wel van jou? Hoe zorgen we voor transparantie én keuzevrijheid over wat je wel en niet wil gebruiken van een bepaalde toepassing? Om AI beschikbaar te maken op basis van onze gezamenlijke waarden wordt er nu gewerkt aan de AI-hub. Wat dat is, vertelt Corno Vromans, onderdeel van het team Publieke Waarden bij SURF in deze nieuwe aflevering.
Soms merk je pas hoe afhankelijk je bent van een netwerk… als het uitvalt.Een kabelbreuk. Een cyberaanval. Een storing die zich sneller verspreidt dan je kunt reageren. Onze digitale infrastructuur lijkt vanzelfsprekend. Totdat dat niet meer zo is. In deze aflevering van SURFshort duiken Harold Teunissen, Hoofd Netwerk bij SURF en Eva van Dam, in netwerkweerbaarheid. Wat betekent het eigenlijk om weerbaar te zijn? Het is samenwerken. Kennis delen. Oefenen voordat het misgaat. Want geen enkele instelling doet dit alleen.
De Europese Unie werkt aan de Digitale Omnibus, een pakket nieuwe regels waarmee de bestaande digitale wetgeving in één keer wordt herzien. Het doel is om de regeldruk te verlagen en de concurrentiekracht van Europa te versterken. Maar de Digitale Omnibus heeft ook grote gevolgen voor de AVG, onze online privacy en zelfs onze grondrechten. Hoe zou de nieuwe wetgeving uitpakken in de praktijk? Welke risico’s brengen de veranderingen met zich mee? Sophia Gelpke, privacyjurist bij SURF, neemt ons mee langs de belangrijkste afwegingen en vertelt wat er op het spel staat. Meer weten over de Digital
Door data uit te wisselen versnellen we wetenschap, al gaat dat niet altijd even makkelijk. Hoe houd je er controle over zonder andere onderzoekers te belemmeren? Privacy Enhancing Technologies (PETs) maakt dit beter mogelijk. Freek Dijkstra, expert op het gebied van Privacy Enhancing Technologies (PETs), legt uit hoe het werkt. Er wordt steeds meer data verzameld en daar kunnen we steeds meer uit leren. Door data uit te wisselen versnellen we wetenschap, al gaat dat nu nog niet altijd even makkelijk. Veel van deze datasets zijn vaak niet goed toegankelijk voor anderen. Maar een paar procent v
Wat is er toch aan de hand rondom DigiD en Solvinity? DigiD is een vorm van Identity Access Management, oftewel IAM. En daar hebben we bij onderwijs en onderzoek in Nederland ook mee te maken. Want zou onderwijs en onderzoek eigenlijk nog wel door kunnen als we niet meer bij de identiteitsgegevens kunnen van studenten, medewerkers of onderzoekers? Het antwoord op die vraag en of wij ook bang moeten zijn de geopolitieke ontwikkelingen op dit vlak, krijg je van Arnout Terpstra, teamlead Identity and Access Management bij SURF. Meer weten? Ga naar www.surf.nl/iam of volg de tips van Arnout: Het i
We horen veel over security & privacy risico’s bij veelgebruikte tools in deze uitdagende geopolitieke tijden. Gelukkig kunnen we vanuit de cooperatie een gezamenlijke vuist maken tegen risico’s die we niet willen accepteren. Om te weten welke tools wel en niet aan onze gezamenlijke voorwaarden voldoen, voert SURF dpia’s uit oftewel data protection impact assessments. Sophia Gelpke, privacy jurist en projectleider dpia’s bij het team vendor compliance bij SURF vertelt je wat het precies is, waarom het belangrijk is en wat ons te wachten staat met veranderende wetgeving. Wil je meer weten over
Overal in Nederland ligt glasvezel. Maar wist je dat er naast dataverkeer ook andere toepassingen mogelijk zijn? Met speciale technologie kan glasvezel een schat aan informatie bieden voor onderzoekers. De mogelijkheden van deze technologie, fiber sensing, worden onderzocht en de potentie voor onderzoek is groot. Hoe het precies werkt en wat het kan betekenen voor onderzoek in Nederland, daar vertelt Kaj Koole, research engineer netwerk bij SURF alles over in deze nieuwe aflevering. Wil je meer weten over fiber sensing? Kijk op surf.nl of volg de tips van Kaj: https://www.submarinecablemap.com
De Cyberbeveiligingswet komt eraan. Het is de Nederlandse implementatie van de NIS2-richtlijn. Maar wat houdt deze wet precies in? Wat heeft het voor consequenties voor onze leden en gaat het ook iets opleveren? Albert Hankel, teamhoofd security & privacy bij SURF, vertelt je hoe we ervoor staan, wat er precies op ons af gaat komen én dat je er niet alleen voor staat. Wil je meer weten over de cyberbeveiligingswet? Volg de tip van Albert: https://sec.surf.nl/cyberbeveiligingswet/
In de zoektocht naar meer digitale soevereiniteit valt de naam van Nextcloud steeds vaker als alternatief voor big tech aanbieders als Microsoft. Wat is Nextcloud? Wat maakt dit alternatief interessant? En waarom stappen we (nog) niet massaal over? Claudia van Kruistum, projectleider Nextcloud en gebruiker van het eerste uur vertelt je er alles over in deze nieuwe aflevering. Wil je meer weten over Nextcloud? Kijk dan op SURF.nl of volg de tips van Claudia: Bert Hubert: Mailen en communiceren zonder Musk & Trump https://berthub.eu/articles/posts/mailen-en-communiceren-zonder-musk-en-trump-clou
De internetverbinding van jouw instelling veilig houden - iets waar je dankzij certificaten niet vaak meer over hoeft na te denken. Juist nu wordt dat toch belangrijk! Joost Gadellaa, technisch product manager SURFcertificaten, legt uit waarom.
Technologie blijft razendsnel ontwikkelen en AI wordt meer en meer onderdeel van alledag. Hoe blijven we bij met de wereldwijde ontwikkelingen op het gebied van Ai en waarom is dat nodig? In deze aflevering vertelt Ronald Stolk, oprichtingsdirecteur van de aankomende AI fabriek in Nederland, er alles over. Want hoe zit het bijvoorbeeld met autonomie en waarom is dat belangrijk? Luister nu de nieuwe aflevering.
Als quantumcomputers over een paar jaar snel genoeg zijn, is de huidige manier van versleutelen onvoldoende. Quantumcomputers kunnen de encriptie in een paar uur ontsleutelen. Hoe kunnen we nog veilig data versturen en opslaan? Post-quantumcryptografie is hier een van de oplossingen voor. Hoe werkt deze technologie? Wat doen we er nu al mee? En, waarom moeten we deze ontwikkeling in de gaten houden? In deze aflevering vertelt Joeri de Ruiter, technisch product manager security techniek bij SURF, alles over deze technologie. Meer lezen over Post-quantumcryptografie? https://www.digitaleoverheid
Met de komst van quantumcomputers wordt de huidige manier van data versleutelen ontoereikend. Quantumcomputers kunnen de beveiliging in een paar uur kraken. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat we data veilig kunnen versturen ten tijden van quantumcomputers? Quantum key distribution is een van de oplossingen. Hoe werkt deze technologie? Waarom gebruiken we het nu nog niet? En, waarom moeten we deze ontwikkeling in de gaten houden? In deze aflevering vertelt Wojciech Kozlowski, Senior Advisor en Lead Quantum Communication, alles over deze technologie. Benieuwd hoe het experiment met Schrödingers kat
Hoe zorgen we ervoor dat studenten moeiteloos kunnen schakelen tussen vakken, modules en zelfs instellingen? Hoe maken we studeren toegankelijker, zonder dat technische obstakels in de weg staan? Met OOAPI, de Open Onderwijs Application Programming Interface. OOAPI maakt uitwisseling van onderwijsdata op een gestandaardiseerde manier mogelijk, wat nieuwe mogelijkheden opent voor flexibel onderwijs en een leven lang leren. In deze aflevering vertelt Jelmer de Ronde, technisch productmanager in het team flexibel onderwijs, je alles wat je wil weten over deze API. Wat betekent deze ontwikkeling v
We horen steeds vaker over de minder mooie kanten van social media. De macht van de techgiganten is de onmacht van de gebruikers. Dat kan ook anders. Na het decentrale Mastodon als alternatief voor X, volgt nu Peertube. Een decentraal videoplatform als alternatief voor bijvoorbeeld Youtube. Wat daar de voordelen van zijn en hoe het precies werkt, vertelt Alexandra van Straaten, social media adviseur én privacy-coordinator bij SURF, in deze nieuwe aflevering.
Wat is nou precies een DDoS-aanval? Waarom moeten we het er nu over hebben? Is het te voorkomen? Maar vooral: wat kan je doen als je aangevallen wordt? Niels Den Otter, expert netwerkbeheer en teamhoofd netwerk engineering bij SURF, legt je uit wat een DDoS-aanval is, welke preventieve maatregelen je kan nemen en waarom het belangrijk is om er alert op te zijn. Wil je meer weten over DDoS-aanvallen? Kijk op https://www.surf.nl/themas/cybersecurity/beveiligingscommunitys-samen-werken-aan-beveiliging-en-privacy of volg de tip van Niels en kom naar de volgende SURF Security- en Privacyconferentie
Wanneer is een seconde nou precies voorbij? En hoe nauwkeurig is de tijd op jouw smartwatch, laptop of telefoon? En vooral: wat maakt het nou eigenlijk uit, een precieze en nauwkeurige tijd- en locatiebepaling? Sander Klemann, productmanager netwerkdiensten bij SURF, legt je uit wat time en frequency transfer is. En ook welke gave dingen we door time & frequency transfer kunnen doen, zoals het heelal bestuderen. Luister nu de nieuwe aflevering van SURFshort. Wil je meer weten of time & frequency? Kijk op surf.nl/themas/netwerk/surf-timefrequency-pilot of volg de tip van Sander: Ga naar de whit
Wetenschap is van iedereen voor iedereen en zou voor iedereen beschikbaar moeten zijn. Dat is het basisprincipe van open science. Dat klinkt logisch toch? Of zijn er ook gegronde redenen om wetenschap niet open te stellen? We spreken John Doove, programmamanager open science bij SURF. Hij werkt al 17 jaar vol overtuiging aan open science. Hoe was het toen? Waar staan we nu en wat wordt er verwacht van onderzoeksinstellingen? Luister nu de nieuwe aflevering van SURFshort. Wil je meer weten over open science? Kijk op surf.nl/openscience of volg de tips van John: Ga naar het landelijke platform:
SURF Short: Wat je moet weten over… brain-computerinterfaces Het lijkt nog verre toekomst, maar in sommige vakgebieden worden ze al ingezet: brain-computerinterfaces (BCI’s). BCI is een technologie die hersenactiviteit meet, vertaalt en erop reageert. Hoe werkt deze nieuwe technologie? En wat heb je eraan? Gül Akcaova, lead futurist bij SURF, denkt nu al na over de vraag wat BCI in de toekomst kan betekenen voor het onderwijs. Luister nu de nieuwe aflevering. Wil je meer weten over brain-computerinterfaces? Kijk op Surf.nl of volg dan de tips van Gül. Nita Farahani – TEDtalk “Your right to men
Het Amerikaanse ChatGPT had grote impact bij release. Nu werken TNO, het Nederlands Forensisch Instituut en SURF aan een Nederlands taalmodel; GPT-NL. Waarom dat hard nodig is en hoe we dat aanpakken vertelt Thomas van Osch, machine learning adviseur bij SURF. Wil je meer weten over GPT-NL? Kijk op surf.nl of volg de tips van Thomas: - -
Een hype lijkt altijd uit het niets te komen. Blockchain, AI: ineens is het er, en lijkt het overal te zijn. Maar is dit eigenlijk wel zo? Hoe ga je met dit soort ontwikkelingen om? Hoe kun je je er als organisatie op voorbereiden? Hoe navigeer je tussen de hypes door en ga je aan de slag met wat echt interessant is? Bijvoorbeeld met een framework for emerging technologies. Niels Top, student Philosophy of Science, Technology & Society aan de UT, vertelt je er alles over. Wil je meer weten over hypenavigatie? Volg dan de tips van Niels die je in deze aflevering van SURF Short hoort: • Patrick
Supercomputing is een belangrijk onderdeel van veel onderzoek in Nederland. Waarom eigenlijk? Wat brengt de nationale supercomputer Snellius onze wetenschappers? En waarom was het heel goed nieuws dat Nederlandse wetenschappers sinds kort ook makkelijker toegang hebben tot de Europese supercomputer Lumi? Valeriu Condreanu, team lead high performance computing & visualisation bij SURF vertelt wat supercomputing is, hoe het de wetenschap verder brengt en waarom we niet achter Big Tech moeten aanrennen in de race naar de snelste supercomputer. Wil je meer weten over supercomputing? Kijk op SURF.n
SURF heeft eind 2023 een purple team-oefening gedaan om te testen of SURFconext bestand is tegen een aanval door hackers. Daarbij werkten een red team (de aanvallers) samen met een blue team (de verdedigers). Hoe verliep dit, wat was het resultaat, en hoe kun je er als instelling zelf mee aan de slag?
Voorstanders zijn het er al lang over eens. Open source applicaties zijn de toekomst om vrijheid en controle te behouden in een digitale wereld. Maar wat is het nou precies? En waarom is het zo belangrijk? En hoe biedt het weerstand tegen ongewenste situaties zoals vendor lockin? Thijs Kinkhorst, technical product manager bij SURF en voorvechter van open source, legt in 15 minuten uit wat het is en waarom hij alleen maar voordelen ziet. Wil je meer weten over open source? Kijk op surf.nl of volg de tip van Thijs: Digitale identiteit, hoe houden we zelf de controle (video): https://www.youtube.
Studenten willen hun eigen studiepad vormgeven, zowel tijdens als na hun studie. Maar bijvoorbeeld inschrijven bij een andere onderwijsinstelling is een administratieve uitdaging. De nieuwe digitale studentidentiteit maakt dit soort processen een stuk makkelijker. Onder andere omdat niet de instelling, maar de student eigenaar is van diens account. Studenten hebben dus ook zelf controle over welke van hun gegevens worden uitgewisseld met onderwijsinstellingen. eduID is de naam van de nieuwe studentidentiteit. Peter Clijsters, productmanager van eduID bij SURF, vertelt je er alles over in deze
