שיעורי עיון למחשבה - אידיש
שיעורי עיון ביסודות התאלוגיה והפילוסופיה היהודית
170 episodes
latest
fortnightly cadence
Yiddish language
https://yitzchoklowy.com/feed/podcast/iyun-lemachshava/
Episodes
Reading the feed…
שיעורי עיון ביסודות התאלוגיה והפילוסופיה היהודית
Reading the feed…
דער שיעור אונטערזוכט די חקירה צי א פרוש (איינער וואס האט נישט ליב תענוגי הגוף) פילט אויך ווייניגער צער, אדער איז פרישות נאר וועגן תענוג און נישט וועגן ווייטאג. ס׳ווערט געבראכט אז פרישות און גבורה זענען צוויי באזונדערע מידות – פרישות איז די ריכטיגע שיעור פון תענוג (און ממילא אויך פון צער), בשעת גבורה איז די כח זיך איבערצוגעבן אויף שוועריגקייטן און צער. דער רמב״ם׳ס פשט אויף די מדבר ווערט דערקלערט אז די אידן האבן געדארפט לעבן אין שווערע אומשטענדן כדי אויסצוארבעטן מדת הגבורה, נישט מדת הפרישות, ווייל קוראזש דארף מען נאר אין א מצב וואו ס׳איז דא טאקע א צער. Please support our beis medrash https://www
דער שיעור באהאנדלט די נאטור פון תשובה און חרטה לויט רבינו יונה און רמב״ם, און ווי אזוי “פילן שלעכט” איז א פונדאמענטאלער חלק פון כפרה. ס׳ווערט אויסגעקלערט דער חילוק צווישן עבירות וואס מען טוט פון תאוה (וואס מען האט ליב) און עבירות וואס מען טוט פון אונס אדער שוועריגקייט, און פארוואס ביי תאוה העלפט ווייניגער די תירוץ פון “ס׳איז געווען שווער”. די הויפט נקודה איז אז אמת׳דיגע חרטה באדייט נישט בלויז אינטעלעקטועל צוריקקומען פון א טעות, נאר אן עמאציאנעלער צער וואס ווייזט אז דער מענטש האלט טאקע נישט ביי די עבירה, הגם ער האט זי געטון. Please support our beis medrash https://www.paypal.com/donate/?hosted_
דער שיעור אונטערזוכט פארוואס א בעל תאוה ווערט געקוקט אראפ ערגער ווי איינער וואס האט מורא, און פארוואס די הלכה באהאנדלט “אונס יצרו” אנדערש פון אנדערע סארטן אונס. ס׳ווערט געקלערט אז תאוה איז א רצון וואס קומט פון אינעווייניג דורך הרגלים וואס מען האט זיך אליין געמאכט, בשעת פחד קומט פון דרויסן און נעמט אוועק דעם דעת. די תוספות׳ס קשיא ווערט געברענגט פארוואס יצר הרע שטייט נישט אין דער גמרא׳ס ליסטע פון “מעבירין על דעתו”, און דער תירוץ איז ווייל “בכל מקום אדם יכול ליזהר שלא יבא לידי כך” – מען קען זיך פריער היטן נישט צו קומען צו דעם. Please support our beis medrash https://www.paypal.com/donate/?hosted_
דער שיעור אונטערזוכט די מחלוקת צווישן צוויי פילאסאפישע שיטות וועגן גשמיות און מענטשלעכקייט. איין שיטה (אריסטו און דער רמב״ם) האלט אז עבירות פון חוש המשוש זענען נידריגער ווייל זיי זענען בהמיש, און צולייגן מענטשלעכע אלעמענטן (ווי מחשבות און סטאריס) מאכט עס נאך ערגער. די אנדערע שיטה האלט אז גראדע דאס אויסארבעטן פון גשמיות אין א מענטשלעכע וועג איז בעסער ווי בלויז בהמישע פרעסערייַ. דער שיעור ברענגט ראיות פון תורה, גמרא, און חסידישע מקורות, און ווייזט ווי די מחלוקת שפיגלט זיך אפ אין פראקטישע שאלות פון עונג שבת, סעודות מצוה, און די נאטור פון תאוות. Please support our beis medrash https://www.paypal.c
אין דעם שיעור ווערט אויפגעוויזן ווי די מציאות פון היינטיגע שפע און טעכנאלאגיע האט געטוישט דעם אינהאלט פון עבודת המידות, ספעציפיש לגבי תאוות אכילה. די הויפט טענה איז אז מען קען נישט רעדן וועגן פרישות און מושל בנפשו אין 2026 אין בארא פארק מיט די זעלבע שפראך און דוגמאות ווי אין גאליציע אין 1822, ווייל די פראבלעמען און די סאלושענס זענען אנדערש. אנשטאט צו פראטעסטירן קעגן די טעכנאלאגיע און שפע, דארף מען זיי אנערקענען אלס טובתו של מקום און זיין בשמחה, ווייל עצבות איז דער אמת׳דיגער שורש פון אלע עבירות. Please support our beis medrash https://www.paypal.com/donate/?hosted_button_id=SMGXBETTK3Z94 make a
דער שיעור באהאנדלט דעם חילוק צווישן לערנען תורה-ספרים און חיצונישע ספרים, און פארוואס מענטשן פילן א באזונדערע חיות ווען זיי לערנען הייליגע ספרים. דער עיקר יסוד איז אז וואס מען באקומט ארויס פון א ספר איז תלוי אין וויאזוי מען גייט צו דערצו — מיט יראת הכבוד און ערנסטקייט, אדער ווי “שאר הדברים.” ווערט אויך באשפראכן די ראלע פון נאמנות (לאיעלטי) אין גלויבן, און פארוואס אמונה אין מסורה איז נישט בלויז א סוביעקטיווע זאך, נאר א באזונדערע קאטעגאריע וואס שאפט א ריכטיגע באציאונג צו דער ריאליטעט. Please support our beis medrash https://www.paypal.com/donate/?hosted_button_id=SMGXBETTK3Z94 make a monthly mem
דער שיעור באהאנדלט די מידה פון התגברות על התאוה און וואס עס מיינט טאקע “וואס מ׳וויל טאר מען נישט”. ס׳ווערט געקלערט צוויי וועגן צו פארשטיין די מידה: איינס, אלס א בעיסיק תנאי פאר חינוך און אלע אנדערע מידות (סעלף-קאנטראל, גבורה, קבלת עול), און צווייטנס, אלס די כללות פון אלע מידות וואס באשטייט אין נישט פאלגן די גוף׳ס רצונות. מ׳דיסקוטירט אויך די פראבלעם אז מענטשן זענען נישט נוצלעך שלעכט, נאר זייער אייגן אינטערעסן פארדרייען זייער אורטייל, און דערפאר איז חינוך און קבלת עול נויטיג אפילו ווען מ׳פארשטייט נישט דעם טעם. Please support our beis medrash https://www.paypal.com/donate/?hosted_button_id=SMGXBE
אין דעם שיעור ווערט אויסגעקלארט די אמתע משמעות פון אריסטו׳ס זאץ “חוש המישוש חרפה” און וויאזוי דער רמב״ם האט עס פארשטאנען. די הויפט נקודה איז אז דאס רעדט זיך נישט וועגן תענוגי הגוף אליין, נאר וועגן די בושה פון איינעם וואס קען זיך נישט איינהאלטן אין די נושא, ווייל דאס ווייזט אז ער איז מער א בהמה ווי א מענטש. עס ווערט אויך באהאנדלט די פאלשע קריטיק פון אגרת הקודש אויפן רמב״ם, און אויסגעקלארט אז קיין איד האט קיינמאל געהאלטן אז דער גוף אליין איז עפעס שלעכטס וואס דער אייבערשטער האט געמאכט. Please support our beis medrash https://www.paypal.com/donate/?hosted_button_id=SMGXBETTK3Z94 make a monthly mem
דער שיעור אונטערזוכט די גרונט-טעות אין פארשטיין תאוות און תענוגים: צי זענען אלע פיזישע תאוות בעצם די זעלבע זאך (נאר אין אנדערע כמות), אדער צי איז יעדע תאוה א באזונדערע איכות. דער רמב״ן ווערט קריטיזירט פאר זיין שיטה אז “קדושים תהיו” מיינט נאר פרישות אין כמות, און אז די תורה האט געלאזט א “לאך” ווייל מ׳קען זיין א “נבל ברשות התורה”. דער שיעור ברענגט ראיות פון די תורה׳ס אייגענע חילוקים צווישן פארשידענע מאכלים און עריות, און פון די פראקטישע מציאות אז מענטשן האבן טאקע פארשידענע תאוות פאר פארשידענע זאכן. די הויפט-טענה איז אז דער מאטעריאליסטישער מאדעל וואס רעדוצירט אלעס צו איין “באטן וואס מ׳דרוקט” פארש
דער שיעור באַהאַנדלט די מידה פון זהירות/פרישות (temperance) און פרעגט פאַרוואָס עס פעלט פּראַקטישע ערפאַרונג און ווירקזאַמע דרשות אויף דעם געבעט. עס ווערט געמאַכט אַ חילוק צווישן צוויי סאָרטן תאוות: נאַטירליכע תאוות (וואָס אַלע מענטשן האָבן) און אַנדערע תאוות, און עס ווערט געקלערט אַז רוב מוסר-דרשות זענען נישט דעטאַליִרט גענוג כּדי צו העלפן למעשה. די דיסקוסיע ברענגט אַרויס אַז מענטשן ווערן באַאיינפלוסט דורך וואָס זיי לערנען און זען, און אַז עפעקטיווע מוסר-לימוד דאַרף אָנגעבן ספּעציפישע, רעאַליסטישע שריט אַנשטאָט נאָר אַלגעמיינע קרעכצן וועגן מדריגות. Please support our beis medrash https://www.
דער שיעור אנאליזירט די פילאזאפישע פראבלעם פון תאוה דורך א מעשה פונעם חוזה פון לובלין, וואו א איד טענה׳ט אז זיין א רבי איז אויך א תאוה. דורך א טיפע אונטערזוכונג פון די פינף חושים און די חילוק צווישן תענוגי הגוף און תענוגי הנפש, ווערט געקלערט אז די מידה פון פרישות רעדט זיך ספעציפיש וועגן חוש המישוש און חוש הטעם – די תענוגים וואס זענען שייך צו די בהמה׳דיגע חלק פון מענטש. דער רמב״ם׳ס שיטה ווערט מבואר אז די פראבלעם איז נישט די תענוג אליין, נאר ווען מען מאכט די תענוג פאר די תכלית פון לעבן אנשטאט צו נוצן עס כדי צו דערגרייכן די אמת׳ע מענטשליכע תכלית פון שכל און חכמה. Please support our beis medrash ht
דער שיעור אנאליזירט דעם רמב״ם׳ס קאנצעפט פון זהירות (טעמפערענס) אלס די מיטלשטע מידה צווישן צו פיל און צו ווייניג תאוה פאר פיזישע הנאות. ס׳ווערט געקלערט די פארשידענע איבערזעצונגען פון רבי שמואל אבן תיבון, רבי יוסף קאפח און רבי מיכאל שווארץ, און ווי די טערמינאלאגיע האט זיך אנטוויקלט פון די גריכישע און אראבישע מקורות. דער שיעור ברענגט ראיות אז “יראת חטא” אין די משנה מיינט נישט מורא פון זינד, נאר אן אווערזשאן צו תאוות, און אז דער רמב״ם האלט אז געוויסע מענטשן זענען געבוירן מיט א טעמפעראמענט וואס מאכט עס זייער שווער צו דערגרייכן די מידה פון זהירות. Please support our beis medrash https://www.paypal.c
דער שיעור באהאנדלט דעם רמב״ם׳ס פרק ד׳ פון שמונה פרקים וועגן דרך הממוצע און דרך הרפואה. די הויפט נקודה איז אז די תורה איז נישט געמאכט פאר צדיקים וואס פארשטייען שוין די אמת, נאר פאר רוב מענטשן וואס דארפן פראקטישע מעכאניזמען ווי לקט שכחה ופאה כדי צו ווערן בעסערע מענטשן דורך מעשה, נישט דורך פארשטאנד אליין. דער רמב״ם ווייזט אז מצוות ווי שמיטה, מעשרות און צדקה-געזעצן זענען אינדירעקטע וועגן צו באהאנדלען מענטשלעכע כילות און עגאאיזם, ווייל דירעקטע שיעורים וועגן געבן און טיילן ארבעטן נישט פאר רוב מענטשן. Please support our beis medrash https://www.paypal.com/donate/?hosted_button_id=SMGXBETTK3Z94 make a
Please support our beis medrash https://www.paypal.com/donate/?hosted_button_id=SMGXBETTK3Z94 make a monthly membership Membership Levels
דער שיעור אונטערזוכט פארוואס דער רמב״ם׳ס ליסט פון מידות איז נישט דעפיניטיוו, און פארגלייכט צוויי פונדאמענטאלע וועגן צו קאטעגאריזירן כאראקטער טרייטס: איינער באזירט אויף די סטרוקטור פון די נשמה (ווי ספירות און חלקי הנפש), און דער אנדערער באזירט אויף פראקטישע נושאים און אביעקטן (ווי געלט, עסן, כבוד). דער רמב״ם און אריסטו נעמען דעם צווייטן וועג ווייל מידות זענען א דבר מעשה וואס מען לערנט זיך דורך הרגלים, און דעריבער איז עס נוצלעכער צו טיילן זיי לויט די פראקטישע ריאליטעט ווי מענטשן זעען און דערפארן עס, ניט לויט אבסטראקטע פילאזאפישע סיסטעמען. Please support our beis medrash https://www.paypal.com/do
דער שיעור דיסקוטירט דעם רמב״ם׳ס פרק ד׳ פון שמונה פרקים, וואס דער רמב״ם אליין האט געהאלטן פאר דעם צענטראלער פרק, ווי מען זעט פון זיינע אייגענע צוצייכענונגען אין אנדערע ספרים. די הויפט נושא איז די תורה׳ס מטרה אוועקצושטופן תאוות, ספעציעל פרישות פון תענוגי הגוף, און ווי דאס פארבינדט זיך מיט די גרעסערע בילד פון בחירה, הרגל, און די נאטירלעכע פאטערנס פון אידישער געשיכטע. דער שיעור ברענגט אריין דעם רמב״ם׳ס שיטה אויף פרעה׳ס פארהארטענטע הארץ, אברהם אבינו׳ס בחירה ביי ברית בין הבתרים, און ווי מנהגו של עולם ארבעט אויף ביידע די level פון יחיד און כלל ישראל. Please support our beis medrash https://www.paypal
Please support our beis medrash https://www.paypal.com/donate/?hosted_button_id=SMGXBETTK3Z94 make a monthly membership Membership Levels 📌 This Shiur Also On 📺 Watch on YouTube 🎬 Watch on Website 📞 Listen by phone: call (848) 285-6807, press 6, then 500155#
This shiur examines the fundamental question of Jewish identity: are we defined by the Exodus from Egypt or by receiving the Torah at Sinai? The instructor argues that while contemporary Jews primarily identify through Torah and mitzvot, the biblical text consistently emphasizes yetziat Mitzrayim as God’s primary identification. The Rambam’s approach is analyzed in depth, explaining how the Exodus represented a revolutionary system: the prohibition of avodah zarah (idolatry) and the establishment of direct service to God, creating a framework that could be transmitted to children across genera
This shiur examines a fundamental question raised by the Chazon Ish about the nature of middos (character traits): why do we treat virtues like courage, humility, or temperance as separate good qualities when being truly good requires all of them together? The discussion challenges the common assumption that you can work on individual middos separately, arguing instead that genuine virtue is unified – either you’re guided by intellect and reason (and thus have all good middos), or you’re driven by natural inclinations (and your seemingly “good” traits are just natural dispositions, not real vi
This shiur on Shemonah Perakim Chapter 4 examines the Rambam’s introduction to his list of character traits and addresses a fundamental tension between halacha and mussar. The Chazon Ish’s approach is analyzed through a case study of two yeshivos competing in the same neighborhood, revealing how the concept of “naval birshus haTorah” (scoundrel within Torah’s permission) is often misunderstood. The core argument challenges the modern mussar movement’s assumption that being a “good person” is defined by internal character traits independent of halacha, demonstrating instead that genuine ethical
מצוות זכור איז די מידה פנימית פאר מצוות מחיית עמלק
This shiur examines the definition of goodness (gutskait) and argues that most moral failures stem not from wickedness or battling the yetzer hara, but from a fundamental blindness — an inability to recognize that a familiar ethical principle actually applies to the situation right in front of you. Using the parable of a rabbi who knows all the halachos of treifos but can’t identify the actual karkavan (gizzard), the shiur illustrates how people can master abstract Torah concepts yet completely fail to connect them to real-life cases, whether in business disputes, communal leadership, or inter
דער שיעור גייט אריין אין דעם רמב״ן׳ס טיפן פירוש אויף פרשת משפטים, וויאזוי “ואלה המשפטים” איז א פירוש אויף “לא תחמוד” – אז מען דארף וויסן וועמען עס באלאנגט צו כדי נישט צו באגערן יענעמס זאכן. דער מגיד שיעור ברענגט ארויס שטארקע מוסר השכלים וועגן “בלינדע פלעקן” ביי ערליכע אידן – ווי מען קען זיין מדקדק אין קליינע חומרות אבער פארזען גרויסע עבירות אין חושן משפט, ספעציעל בנוגע יתומים, אלמנות, און טעגליכע ביזנעס-ענינים וואס מען טראכט נישט אז עס איז בכלל א שאלה. עפענען די אויגען צו זעהן וויפיל זאכן זענען לא תגנוב – רמב״ן שמשפטים הוא פירוש לא תחמוד 📌 Related Content 📺 Watch on YouTube 🎬 Watch on Websi
אין דעם שיעור ווערט באלויכטן די טיפע פראגע: ווער איז טאקע א “גוטער מענטש”? דער רעדנער צעברעכט די אילוזיע אז “האלטן” אז מען דארף זיין גוט איז גענוג, און ער ווייזט אז אמת׳ע בחירה איז א פראצעס וואס נעמט צייט – מען דארף אויסטרייען, זיך מתייעץ זיין, און ערלעך מודה זיין “איך ווייס נישט” איידער מען קען טאקע וויסן וואס מען וויל. א שטארקע מוסר-השכל פאר יעדן וואס וויל אויפהערן זיך נארן און אנהייבן נעמען אחריות פאר זיינע מעשים. מען דארף מאכן טעותים צו קענען האבען בחירה 📌 Related Content 📺 Watch on YouTube 🎬 Watch on Website 📝 Read Transcript 🌐 Hebrew Transcript
הרגלים מאכן בחירה נישט אוטומאטיש 📌 Related Content 📺 Watch on YouTube 🎬 Video Post 📝 Read Transcript 🌐 Hebrew Translation
